"Fotostichting Diessen"
Boek "wat Dies... meer zij"

hoofdstuk 2

Fotoboek van Diessen, Haghorst en Baarschot

Door Gust de Vries, Ad van Doormaal, Toos Soetens en Wil Vennix.

m.m.v. Piet van Bijsterveldt, Sus van Gils en Diny Teurlings

------------------------------------------
__________________________________________

Diessen

pag.: 29 - 30 - 31 - 32 - 33 - 34 - 35 - 36 - 37 - 38 - 39 - 40.
Haghorst
pag.: 41 - 42 - 43 - 44.
Baarschot
pag.: 45 - 46 - 47 - 48.
__________________________________________
Hoofdstuk 2: Dorpsaanzicht

De gemeente Diessen was vroeger ingedeeld in drie wijken. Diessen-dorp was wijk A, Haghorst wijk B en Baarschot wijk C. De Huizen hadden allemaal een eigen aanduiding, bestaande uit de wijkletter plus het nummer binnen de wijk. Zo stond A85 voor het huidige gemeentehuis (Willibrordusstraat 12), B52 voor het huidige café D'n Horst (St. Josephstraat 1) en C14 voor de huidige Herberg De Schuur (Baarschotsestraat 10). Pas in 1955 meende het gemeentebestuur dat  'de huisnummering erg in de war is geraakt en onoverzichtelijk is geworden' en dat er tegelijk met nieuwe huisnummers ook straatnamen ingevoerd moesten worden. Een groot deel van de toen gekozen straatnamen was ontleend aan de volksmond. De soms al eeuwenouden volksnamen (zoals Heuvel, Waterstraat, Driehuizen en Heikant) werden hiermee 'gelegaliseerd'. Dit Hoofdstuk wil u mooie gebouwen en dorpsgezichten (deels nog bestaand, deels veranderd, deels verdwenen) tonen en is onderverdeeld in de drie genoemde 'wijken'.


Diessen   Haghorst   Baarschot
Diessen
Gezicht op Diessen in 1947 vanuit de huidige Vroonacker: De kerktoren en de molen
'de Onvermoeide' bepalen het dorpsbeeld
.
De Julianastraat in 1920, vanaf de kruising met de Echternachstraat en Willibrordusstraat.
Links ziet u het toenmalige gemeentehuis. De gemeente liet het pand in 1903 bouwen en 'huisde' er een halve eeuw in; in 1953 werd het gebouw verkocht. Rechts op de hoek staat het oude schoolhuis, dat in 1847 werd gebouwd en in 1923 verkocht. in de jaren '80 van de vorige eeuw woonde hier hoofdonderwijzer Nicolaas de Brouwer. Twee van zijn zoons, Piet (beter bekend als 'dr. P.C.') en Harrie, zijn later als priester erg bekend geworden. Aan het einde van de straat ziet u enkele huizen. Later zijn deze afgebroken en heeft de Julianastraat ter plaatse zijn huidige ligging gekregen. De verharding van de weg dateert van omstreeks 1875, het elektrisch licht zou pas later, in 1927, verschijnen.
D'n Heuvel, gezien vanaf de kerktoren. De foto toont een schat aan vergane glorie: café Klessens, het patronaat, de huisjes Kerkstraat 3-5 en de schuur aan de Heuvelstraat.
De hierboven reeds genoemde huisjes Kerkstraat 3-5, destijds bewoond door de familie Moors. De huisjes, die blijkens jaarankers dateerden uit 1615, kunnen voorbeelden van Kempische dorpswoningen worden genoemd. Typisch is onder meer dat de nok evenwijdig loopt met de straat en dat de voorgevel een stuk hoger is dan de achtergevel. Het pand had voorts een zadeldak tussen de topgevels en een volledig houten skelet. Kempische woonhuizen zijn uitvoerig beschreven door dr. H. Ruhe (destijds huisarts te Hilvarenbeek, tevens werkzaam in Diessen en met een grote belangstelling voor en kennis van de geschiedenis van onze streek). Het linkerdeel is in 1967 door de gemeente gesloopt, hetgeen destijds tot nogal wat commotie leidde. Het rechtergedeelte is later eveneens afgebroken.
De Willibrordusstraat rond 1960. Links zien we het huidige gemeentehuis (nr. 12), dat als zodanig in gebruik werd genomen in 1954. De gepleisterde boerderij linksachter (nrs. 8-10) herbergde van 1889 tot 1903 het 'gemeentehuis' (toen nog niet veel meer dan twee kamertjes). Vóór 1889 zetelde het gemeentebestuur in een gehuurde (Gemeentens Locaal').
De Kerkstraat in het begin van de jaren '30. Links staan de kiosk en het 'RK jongelingenpatronaat' (ofwel 't patternaat), dat gedurende vele tientallen jaren het centrum was van het sociaal-culturele leven in Diessen.
Het Huiske ten Halve (Beekseweg 24). Deze boerderij is in 1871 in Franse stijl gebouwd in opdracht van de toenmalige bewoner van huize Groenendael, die uit Frankrijk afkomstige officier Majoie. Met name de fraaie ramen en windveren zijn aan boerenbehuizingen uitzonderlijk in onze streken. Tot 1933 werd in het Huiske een café uitgebaat. De laatste plm. 25 jaar gebeurde dit door de familie Van Gestel, die omstreeks 1907 de boerderij van de heren van Groenendael had gekocht. De schuur tegenover de boerderij is begin jaren '80 verdwenen bij een algehele reconstructie van de Beekseweg. De naam Huiske ten Halve spreekt, gezien de ligging tussen Hilvarenbeek en Diessen, voor zich.
Diessen telde vroeger veel herbergen en brouwerrijtjes. Ook in dit pand (Julianastraat 29) was in de tweede helft van de 17e en de eerste helft van de 18e eeuw een herberg en/of brouwerij gevestigd. Het pand draagt de naam Pannenhuis en dateert blijkens de jaarankers uit 1658. Het is een boerderij van het Kempische langgeveltype met een zadeldak tussen zijtopgevels, met vlechtingen in rode baksteen, toppilasters en duivengaten. Het pand staat op de monumentenlijst. De naam Pannenhuis kreeg de boerderij destijds omdat het een der eerste panden met pannendak was, of omdat het pand met bier te maken had. 'Paan' is namelijk Zuid-Nederlands voor bier.
De Heuvelstraat in 1956 met uitzicht op café Kerkzicht (Heuvelstraat 10). Omstreeks 1880 dreef de familie Timmermans hier reeds een herberg.
Café Klessens (thans winkels Willibrordusstraat 36-42), gezien vanaf de kiosk. Ruim een eeuw geleden dreef de familie Van Helvoirt hier een herberg. Later ging deze over op de familie Klessens. Ook deze foto is genomen in 1956.
Café De Eikelaar (Julianastraat 16). In 1940 is het café gesticht door de familie Van Hoof. In 1958 werd het café uitgebreid met een harmoniezaal. Het café is genoemd naar de eikenboom voor het pand ('Eik-aan-het-Laar').
Café Verhoeven omstreeks 1937 (Julianastraat 37). Na het pand, voorheen melkfabriek 'De Dageraad', gekocht te hebben van de Boerenbond, startte Nol Verhoeven hier in 1934 café 'Ons Genoegen'. In 1957 werd een zaal aangebouwd en werd de naam veranderd in 'Neriandi' (de eerste twee letters van de namen van de dochters Nellie, Ria, Annie en Diny).
Café De Zwaan (Julianastraat 31) Eind 19e eeuw bouwde de familie Hoosemans dit pand en begon er een winkeltje en café. Daarnaast werkte Hoosemans als voerman en boerde hij er nog bij. Later werd het café overgenomen door de Familie Timmermans.
De Molenstraat in 1949. De woning rechts (bewoond door de familie Vugts en ter plaatste van het huidige nr. 25) was aan het eind van de 19e eeuw ook een herberg.
Voormalig postkantoor (Willibrordusstraat 8). V.l.n.r.: Anna van Hees - Cor van den Hout-van Hees (die het postkantoor dreef) - Piet van den Hout - Piet Klaassen (postbode) - Harrie van Hees (postbode).
De Heuvelstraat, vanaf woning familie Schoenmakers (nr.19) richting Heuvel. V.l.n.r.: Marie Schoenmakers - veldwachter Kees Schoenmakers - Roos Schoenmakers-Olieslagers - Frater Victoricus van Gisbergen. De Laatste (van het fratershuis in Tilburg) maakte in deze contreien veel foto's. Dit kiekje maakte hij waarschijnlijk met de zelfontspanner.
Een winterse blik op de pastorie en de kerk, vanaf de Van der Lindenstraat. De RK pastorie (Heuvelstraat 1) staat op de monumentenlijst. Het pand is in de 19e eeuw gebouwd als herenhuis. Het heeft een dwars schilddak met hoekschoorstenen, een kroonlijst op klossen en voluutvormige consoles. De pastorietuin wordt aan de zijde van de Molenstraat omgeven door een karakteristieke muur.
'Villa Maria' (Beekseweg 4). Dit statige pand werd omstreeks 1924 gebouwd in opdracht van burgemeester Nijssen. Het hout was afkomstig van soldatenbarakken uit de mobilisatie van '14-'18. In 1979 is het pand geheel afgebroken eb herbouwd, ditmaal van steen met houten beschot. Op de foto ziet u de heer Nijssen aan de voordeur en zijn echtgenote in het zitje rechts.
De Diessense dorpskom, met ondermeer de kerk  en  het klooster, gezien vanaf de Lombartsstraat.  In 1973, toen deze foto werd genomen, werden  de eerste werk zaamheden voorbereid (zie rioolbuizen),  die  ertoe zouden leiden dat de weilanden veranderden in een  nieuwbouwwijk.
Het tegenwoordige gemeentehuis, zoals het er uitzag  in 1941. Het werd toen nog bewoond door de familie Van Dijck. Het statige herenhuis
werd in 1880 gebouwd in opdracht  van  burgemeester M. van Dijck.
De Heuvelstraat in 1958, richting Esbeek, met op de achtergrond rechts de maalderij  van Teurlings. Let op het verkeersbord, dat waarschuwt voor de 'scherpe bocht'. We zien op de foto (in hun zondagse pak): Corrie de Vries - Arie van de Wouw Jacz. - Jan en Kees de Vries - Frans Vingerhoets.
De Maternusstraat in 1963. Rechts ziet u het eerste huis van de rij Heuvelstraat 20-28 en links de achterkant van de boerderij annex café Klessens.
Huisje, dat voorheen stond op de plaats van de  huidige  woning Hooghuisweg 2. Bewoond  door de familie Moors, later familie Heeffer.
Het huisje van Hanneke van der Zande, dat aan een zijweggetje van de Beekseweg (richting Annanina's  Rust) stond.
Het Hoekje op de kruising met de Bremstraat in 1940. Vroeger werd deze buurt het Luringseind genoemd. Links ziet u een bakhuisje (dat door verschillende gezinnen uit de buurt werd gebruikt), rechts de boerderij van de familie Moonen en Verhoeven (Hoekje 1-3).
Lagere school, later kleuterschool op de hoek Molenstraat-Rijtseweg. Gebouwd in 1953, afgebroken eind 1983, begin 1984.
Brug over de Reusel (Julianastraat-Beerseweg). Deze foto dateert uit 1932. In 1940 werd deze brug door de Fransen opgeblazen, waarna er een noodbrug werd aangelegd. De Engelsen bouwden in 1944 een zgn. baileybrug, welke in 1956 werd vervangen door een betonnen constructie.
Bruggetje over de Reusel. Over dit simpele bouwsel liep een pad dat van het huidige Laarstraat naar de oude Pastorie (Willekensdreef) en verder richting Haghorst leidde.
Boerderij Westerwijk 8 in 1956, onder meer bewoond door de famielies Timmermans, Van Korven en Versteijnen. De boerderij stond bekend als 'd'n Olliemeulen'. Vroeger was hier namelijk een rosmolen gevestigd. De molenstenen hieruit zijn bewaard gebleven en dragen het jaartal 1713. Hoewel er veel aan het pand is verbouwd, verraden de ramen toch dat het een erg oud gebouw is. De beide vensters in de korte gevel (links een kruiskozijn, rechts een bolkozijn) zijn namelijk van het oudste nu nog bestaande type in deze streken (17e-eeuws of vroeg 18e-eeuws). Het kruiskozijn werd bij de sloop afgestaan aan het openluchtmuseum te Arnhem.
Bruggetje over de Reusel bij het Turkaa. Hier lag
een stuw (waarmee het water in de weterloop werd gestuwd om de proefvloeiweide aan de Beerseweg te bevloeien), die voor heel wat watergeraas zorgde. In de volksmond heette de Reusel daarom hier 'Brulstrumke'.
De Reusel met brug (Tongerloseweg - Baarschotssestraat).
Boerderij die voorheen aan de Waterstraat, tussen de huidige panden nr. 16 en 18, stond. De locatie is nog herkenbaar door het groepje bomen ter plaatse. Het laats werd de boerderij bewoond door de familie Koppens. Toen deze het pand in 1957 verliet, liet de eigenaar, de familie Maandonks, het gedoedje vanwege de bouwvalligheid slopen. Het is een echte langgevelboerderij: links het woongedeelte, in het midden de stal en rechts de schuur. De ramen zijn van het type dat volgde op beide hiervoor genoemde. Het zijn zesruitschuiframen, die in onze streken in de late 19e en vroege 20e eeuw werden toegepast. Het pand zelf zou van vóór 1700 dateren.
Boerderij van Van Rijthoven die voorheen aan de Laarstraat stond (nabij nrs. 4-6). Gust de Vries nam deze foto voorjaar 1940; niemand kon toen bevroeden dat de boerderij korte tijd nadien, in mei van dat jaar, zou afbranden na beschieting door de Duidsers. Opnieuw zijn het voornamelijk de ramen die een indicatie van de ouderdom van de boerderij geven. Deze zijn van het type dat volgende op het hierboven genoemde. Het zijn schuiframen met kleine roedenverdeling en ze dateren gewoonlijk uit de 18e of vroeg 19e eeuw. De boerderij zelf maakt een 19e-eeuwse indruk.
De Mijntjeshoef (Lage Haghorst 1), onder meer bewoond door de familie Heuvelmans, later Reijrink. De naam Mijntjeshoef is eeuwenoud, ouder nog dan de huidige boerderij, die de tweede helft van de 18e eeuw moet stammen. Opvallend aan de boerderij zijn het eternietleien dak en de hoge ramen.
De boerderij die voorheen stond waar nu de huizenrij Heuvelstraat 57-63 staat. Bewoond door de familie Van Wanroy, later familie Baars.
Haghorst
De St. Jozefkerk zoals deze in 1946 is gebouwd naar een ontwerp van de Tilburgse architect Pontzen. De kerk sindsdien nog meermalen ingrijpend verbouwd en uitgebreid.
De Haghorstse lagere school. Het gebouw moest destijds een 'landelijke' aanblik geven en heeft daarom veel weg van een boerderij. De school werd in 1950 in gebruik genomen. In 1970 werd een nieuwe school gebouwd. Later is het oude schoolgebouw omgevormd tot verenigingsgebouw 'D'n Deel'.
In de vorige eeuw had Haghorst twee herbergen, een aan de voerdijk bijna in Moergestel, de andere aan de Oirschotsedijk bijna in Oostelbeers. In 1932 stichtte Piet van den Eijnden café Wilhelmina (thans Sint Josephstraat 1), waarbij hij zich voor een groot deel richtte op schippers en 'togers' (schippers van trekschuiten) die van het pas aangelegde kanaal gebruik maakten. In 1937 kocht de familie Verhoeven het café. Deze bouwde er na de oorlog een danszaal bij. Het café werd nog enkele keren meer verbouwd en kreeg in 1965 ook een nieuwe naam, namelijk café 'D'n Horst'. De foto dateert uit de tijd van Van den Eijnden.
Noodbrug over het afwateringskanaal. Deze brug werd aangelegd nadat de Duitsers aan het eind van de oorlog de echte brug hadden opgeblazen. Op de foto ziet u v.l.n.r. boven: Trees de Vries-Dirks - Corrie de Vries - Jac van den Heuvel graadz. - Gust de Vries; onder: Jo de Vries - ? - ? - Dilia de Vries.
Boerderij Familie De Wijs, later familie De Wit (Stalpaertsweg 3). Het gebouw dateert waarschijnlijk van vóór 1850. Opvallend is dat het schuurgedeelte van hout is. Wellicht is de oorspronkelijke lemen wand van de schuur gesloopt. De kinderen zijn kinderen van Reinier de Wit.
Het Wilhelminakanaal rond 1930, met links een geopende brug en rechts het pomphuis, gezien vanaf de 'Biestse kant'. In de eerste jaren na de aanleg van het kanaal was het zijkanaaltje er nog niet. Een buizenstelsel zorgde ervoor dat overtollige water naar de andere zijde werd gepompt. In de dertiger jaren werd het buizenstelsel te klein en werd het zijkanaaltje gegraven. Het pomphuis verloor daarmee zijn eigelijke functie en werd voortaan voor andere doelen gebruikt.
Boerderij familie Van den Heuvel, later familie Van Mol (Frankenstraat 6).
Boerderij familie van Dorst, later Van de Wiel (Ontginningsweg 36). De boerderij werd in 1928 gebouwd door de familie Van Dorst, die vanuit Gilze naar Haghorst émigreerde'. De foto dateert van omstreeks 1960. Enkele jaren daarna is de schuur gedeeltelijk verwoest door een brand na blikseminslag.
Boerderij gebr. Kastelijns, later Spierings (nabij huidige Moergestelseweg 17). Deze boerderij had een driebeukig houtskelet, authentieke kruiskozijnen met luiken voor de onderste gedeelte en een geheel rieten of strooien dak. In een schouwbalk was het pand gedateerd 1660 (of 1662). Helaas is dit zeer fraaie en unieke pand in 1961 geheel afgebrand.
Deze woning (Emmerseweg 26) was bij het maken van deze foto op 22-7-1949 versierd in verband met de installatie van pastoor Verstijnen. De nieuwe pastorie was namelijk nog niet gereed en daarom deed deze woning enige tijd als noodpastorie. Toen in 1950 de pastoor naar de echte pastorie verhuisde, betrok de familie Van Bijsterveldt dit pand en ging er bovendien een winkel in drijven. Op het bord staat: 'Hier, in deze kleine woon / door het stille bos omgeven / schenke God U het eerste loon / voor 't hier bestede leven'.
Boerderij, ondermeer bewoond door de familie Verhoeven, Rijnen en Robben (Moergestelseweg 3). Verhoeven verkocht zijn boerderij toen hij als gevolg van de aanleg van het kanaal de helft van zijn grond kwijtraakte. Opvallend aan de boerderij is de weinig voorkomende dakoverstek aan de stal. Het bovenlicht van de voordeur bevindt zich tans in museum De Doornboom te Hilvarenbeek. Een karschop (schuurtje) bij de boerderij was in de bovendorpel boven de deur gedateerd 1658. De vrouw op de foto is Jans Robben-van Dal.
Baarschot
Boerderij familie Van den Meijdenberg (Gijselstraat 5). Deze boerderij staat op de monumentenlijst en is van het Kempische langgeveltype. Het pand heeft een rieten dak met een voet van pannen. In de kopgevel zit een baksteen met het jaartal 1833.
Boerderij familie Van Gils (Gijselstraat 4, tegenover bovenstaande boerderij) Ook deze boerderij staat op de monumentenlijst en is van het Kempische landgevtype. Het woongedeelte is hoger en ouder dan de stal. Het pand heeft een rieten wolfdak (klein driehoekig vlakop de kopgevel). De boerderij is vermoedelijk 18e-eeuws of ouder.
Boerderij onder meer bewoond door de families De Laat, Van Gorp en Schepens (Turkweg 3). Het boerderijtje zou uit de eerste helft van de 19e eeuw kunnen dateren.
De Baarschotsestraat in 1949. Links het café van de familie Stokkermans en rechtsachter de mariagrot. De boerderij in het midden, bewoond door de familie Van Gestel, is in 1954 afgebrand.
Boerderij annex café Baarschotsestraat 10. Het café werd achtereenvolgens gedreven door de families Dirks, Snelders en Stokkermans. In de deuropening staan Miet Bekkers en Sien Stokkermans.
Boerderij familie Van Dommelen. later Verbunt (De Hertgang 1) in 1959. In de 70-er jaren is deze boerderij tot de grond afgebrand en later herbouwd.
Achterzijde boerderij, onder meer bewoond door de families De Laat, Kuijpers en Van Hoof (De Hertgang 6). De schuur rechts was eind 19e eeuw in gebruik als schaapskooi.
Boerderij 'De Heibloem', bewoond door familie Vingerhoets (nabij huidige Goorweg 4, De Graaf.
De Tongerloseweg in 1949 in de bocht, genaamd 'het krom vunderke'. Rechts ziet u de molen 'de Heibloem', die bemalen werd door de familie Willems ('d'n Huub').
Voormalige brouwerij 'Het Witte Kruis' (Baarschotsestraat 48). De brouwerij is in 1717 gebouwd door Anthony Smits. Later brouwden er de families Goossens en Van Dijck. In 1949 stopte men met het brouwen van bier. Wel werd nog een aantal jaren limonade gemaakt.
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
Terug
Naar boven