Hers en geens dur Diessen deel 19 komt eraan
Binnenkort verschijnt al weer deel 19 van onze enige echte Diessense boekenserie “Hers en geens dur Diessen”. De redactie is in de vertrouwde handen van Ad van Doormaal en Wil Vennix. Toon van Nieuwkuijk (1920-2007) heeft de herinneringen aan zijn jeugd in Diessen in een boek opgetekend. In deel 18 van Hers en geens dur Diessen publiceerden we hiervan de eerste helft, die eindigde toen Toon de lagere school afsloot. In deel 19 volgt de tweede helft, waarin Toon vertelt hoe hij achtereenvolgens als boerenknecht, melkboer en gemeenteambtenaar de kost verdient. Daarnaast schetst hij in de hem kenmerkende openhartige, bescheiden stijl zijn groei naar volwassenheid, zijn geloofsbeleving, zijn zware ziekte, de oorlog en de zoektocht naar een echtgenote. Zijn persoonlijke ontwikkeling wordt uiteraard sterk beďnvloed door de ontwikkelingen in de wereld om hem heen. Vooral de Tweede Wereldoorlog heeft grote impact. Toon beschrijft openhartig hoe hij aan de vooravond van de oorlog eigenlijk nog een kind was, althans in de ogen van zijn moeder:
“In augustus 1939 kwam de algemene mobilisatie. Dat bracht een opschudding en onrust. Iedereen beleefde dat op zijn eigen wijze. Ik herinner me nog levendig hoe plotseling in het begin van de middag de grote zware torenklok begon te luiden. Iedereen werd er door gealarmeerd, rende de straat op om te zien wat er gebeurde of van anderen te horen wat er aan de hand was. Ons moeder schreide. We stonden met zijn tweeën bij ons achter het huis. Ze zei: “Bid toch goed dč onze Jan nog terug mag komen.” Dat typeerde onze verhouding. Ik was 19 jaar, maar ze zag mij nog als het kind, waaraan je zoiets kunt vragen. Kinderen, dat was onze vaste overtuiging, hebben bij God verschillende streepjes voor. Zij kunnen van Hem veel meer gedaan krijgen dan volwassenen.”
In de jaren daarna speelden aan de ene kant de perikelen van de oorlog. Toon speelde een centrale rol in het Diessense verzet. Daarnaast was er de persoonlijke kant, met vriendschappen, verliefdheden, verkeringen, maar ook een ernstige ziekte. Al met al krijgen we zowel een beeld van de mens Toon van Nieuwkuijk als van het leven in het toenmalige Diessen.
Moeder Dien van Nieuwkuijk-de Laat voor het huis (nu hoek Molenstraat/Van der Lindenstraat).
In de laatste oorlogsjaren bestookten de Duitsers Engeland met hun beruchte V1- en V2-raketten (de V staat voor ‘Vergeltungswaffen’). De bevolking in de bezette gebieden - waaronder Diessen - vreesde de raketten omdat deze hier konden neerstorten, met desastreuze gevolgen. Bekend was het schietgebedje ‘Ons Lief Vrouwke, gift ‘m nog een douwke’. Op deze foto staat mederedacteur Wil Vennix, die de originele tekst van Toon van Nieuwkuijk bewerkte voor Hers en geens dur Diessen, bij een 14 meter hoge V2 in het Imperial War Museum in Londen.
Diessense pastorie stond eeuwenlang buiten het dorp
Kent u de Pastoorswouwer aan de Willekensdreef? Zo niet dan is er alle reden om er eens langs te wandelen of te fietsen, want het is een prachtig stukje Diessen. Bovendien is het een historische plek want hier vlakbij stond vijf eeuwen lang - van circa 1336 tot 1831 - de pastorie van de parochie Diessen. Het voorname huis zelf en de gracht zijn verdwenen, maar de wouwer en naburige boerderij zijn er nog. Hans Schoenmaker heeft voor Hers en geens dur Diessen deel 19 de bewogen geschiedenis van de Oude Pastorie opgetekend.
De Pastoorswouwer aan de Willekensdreef
In een ander hoofdstuk in Hers en geens dur Diessen beschrijft Ad van Doormaal de 125-jarige geschiedenis van een van de oudste bedrijven van ons dorp: schildersbedrijf Smetsers, waar momenteel de vijfde generatie aan het roer staat (zie ook de fotorubriek).
Wil Vennix belicht de eerste tien jaren van de Deusone-rubriek Wist u dat? Zo was er najaar 1970 gedoe over de huizen in de uitbreidingswijk ’t Schelleken. Deze zouden maar liefst 58.000 gulden (iets meer dan 26.000 euro) gaan kosten. Te duur voor Diessenaren en alleen goed voor miljonairs, vonden sommige raadsleden. De Wist u dat haakte daar direct op in:
- De nieuwe woningen op het plan ’t Schelleke niet bestemd zijn voor normale mensen (gehoord op de laatste raadsvergadering)?
- We daar dus een concentratie kunnen verwachten van abnormale mensen?
Het hoofdstuk ‘Dat staat er gekleurd op!’ bevat foto’s van de dorpsfotograaf (aanvankelijk Bas van Spreeuwel, nu Henk van Tilburg) die namens de Fotostichting Diessen het dagelijks leven in Baarschot, Haghorst en Diessen vastlegt. Om de foto’s goed te laten uitkomen zijn deze in kleur afgedrukt.
Verder bevat deel 19 het tweede deel van de jeugdherinneringen van Toon van Nieuwkuijk. Toon vertelt onder meer een leuke anekdote over zijn grootvader Jan, die een keer zo dronken was dat zijn vrienden hem, met veel kabaal, met de kruiwagen thuisbrachten. Toen de pastoor (tevens overbuurman van de familie Van Nieuwkuijk) Jan daar de volgende dag op aansprak, had deze direct zijn antwoord klaar: “Ja, meneer pestoor, want bier wordt gekroje, mar wččn wordt gereje.” De pastoor liet zich namelijk ‘s zondags na de middag met een rijtuig naar een van zijn confraters rijden in de buurt voor de wekelijkse krans. Daar werd wijn gedronken en ook de pastoor ging wel eens over zijn grens.
Lezing over kasteel Groenendael
Op vrijdag 18 november a.s. wordt deel 19 van ‘Hers en geens dur Diessen’ officieel gepresenteerd. De presentatie vindt plaats tijdens een bijeenkomst in Ontmoetingscentrum Hercules. Ontvangst vanaf 19.45 uur, aanvang programma 20.00 uur. Iedereen is welkom en de toegang is gratis. De bijeenkomst begint met een voordracht van Ton de Jong over kasteel Groenendael. Aansluitend wordt deel 19 aangeboden door de beide redacteuren Ad van Doormaal en Wil Vennix.
"Fotostichting Diessen"
Persberichten over het boek "Hers en geens dur Diessen deel 19"
Hers en geens dur Diessen op de film
Vrijdag 18 november is deel 19 van Hers en geens dur Diessen gepresenteerd. Elders in deze Deusone leest u daar meer over. Op internet (en in de kern Hilvarenbeek via de kabel) kunt u ook een film over Hers en geens dur Diessen bekijken. Op http://vimeo.com/hilvarenbeek vindt u het kanaal ‘Hilvarenbeek in beeld’ en daarop zijn diverse films over actuele zaken in onze gemeente te bewonderen. Onderwerpen die aan bod komen zijn de Flaes-toren, de kerkenkwestie en Jong Nederland Diessen. Ook Hers en geens dur Diessen wordt behandeld, mogelijk staat de film er bij het uitkomen van deze Deusone al op en zo niet, dan volgt deze op korte termijn.